Nước đun sôi ở 100°C là phương pháp xử lý nước uống truyền thống, có thể tiêu diệt phần lớn vi sinh vật, giữ khoáng chất tự nhiên, nhưng chưa giải quyết được kim loại nặng chì, thủy ngân, asen và tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.

Dưới đây là những ưu điểm lẫn nhược điểm từ nước đun sôi để nguội

Chú ý: Nước đun sôi 100°C không loại bỏ được hoá chất và kim loại nặng
  1. Ưu điểm của nước đun sôi để nguội

    Tiêu diệt phần lớn vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng

    E.coli, Salmonella, Cryptosporidium, Giardia, Rotavirus và Hepatitis A. là một số vi sinh vật gây bệnh phổ biến có trong nước chưa qua xử lý và gây bệnh cho người. Những vi sinh vật này xuất phát từ những nguồn như: Nước thải sinh hoạt: Hệ thống cống rãnh không hoạt động hiệu quả hoặc xả thẳng ra môi trường; Chất thải từ chăn nuôi: Phân từ các trang trại gia súc, gia cầm có thể bị cuốn trôi vào sông, hồ, ao, giếng do mưa lớn hoặc lũ lụt; Hoạt động nông nghiệp: Sử dụng phân bón hữu cơ chưa xử lý có thể khiến vi khuẩn xâm nhập vào nguồn nước ngầm.

    Khi nước đạt khoảng 60–70°C, nhiều loại vi khuẩn, vi rút và ký sinh trùng đã bắt đầu bị vô hiệu hóa. Ở 100°C, sức nóng làm biến tính protein, phá vỡ màng tế bào và màng bao của vi sinh vật, khiến chúng không thể sống sót hay sinh sản. Do đó, đun sôi nước ở 100°C giúp loại bỏ hầu hết vi sinh vật gây bệnh có trong nước.

    Giữ lại khoáng chất tự nhiên

    Nước đun sôi vẫn giữ nguyên các khoáng tự nhiên hòa tan ban đầu vì các khoáng này (như canxi, magiê, natri, kali…) tồn tại ở dạng ion hoặc hợp chất vô cơ rất ổn định trong nước.

    Nhiệt độ chỉ làm nước bay hơi (từ lỏng sang hơi), nhưng các khoáng hòa tan không bay hơi ở nhiệt độ sôi 100°C.

    Chúng vẫn ở lại trong phần nước còn lại.

    Nếu bạn đun lâu và để nước cạn, các khoáng sẽ kết tinh hoặc bám thành cặn (thường thấy ở đáy ấm).

    Dễ dễ tái nhiễm khuẩn

    Sau 24h, đặc biệt là nước chưa được bảo quản kín, có thể tái nhiễm vi khuẩn do dụng cụ chứa hoặc từ không khí, ảnh hưởng tới người dùng.

    Dễ thực hiện, chi phí thấp

    Người dùng dễ dàng đun sôi nước chỉ với dụng cụ nhà bếp thông thường như bếp, ấm đun, bình đun siêu tốc… Về cơ bản, nước đun sôi vẫn là giải pháp tạo ra nước uống đơn giản, an toàn hơn so với nước chưa qua xử lý.

    2. Những điểm hạn chế của nước đun sôi tiềm ẩn nhiều nguy cơ

    Theo các tài liệu khoa học và khuyến nghị từ WHO, CDC, và các nghiên cứu xử lý nước uy tín, việc đun sôi nước tuy hiệu quả về khả năng diệt khuẩn nhưng vẫn tồn tại một số nhược điểm sau:

    Không loại bỏ được hóa chất và kim loại nặng

    Đun sôi không phá hủy hoặc loại bỏ các chất ô nhiễm vô cơ như chì, thủy ngân, asen, hay các hóa chất hòa tan (thuốc trừ sâu, nitrat, clo dư…). Thậm chí, với nước đầu vào có tồn tại các chất này, khi nước bốc hơi, nồng độ các chất này có thể tăng. Các hoạt chất tồn dư trong cơ thể có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ, suy giảm chức năng gan, thận, hệ thần kinh…

    Không diệt được một số bào tử vi khuẩn hoặc độc tố nhiệt bền

    Một số bào tử vi khuẩn như Clostridium botulinum có thể chịu được nhiệt 100°C trong nhiều phút, không thể bị phá hủy hoàn toàn chỉ bằng cách đun sôi thông thường. Một số độc tố vi khuẩn như độc tố tảo lam (cyanotoxin) bền với nhiệt, không bị phá hủy hoàn toàn khi đun.

    Có thể làm thay đổi mùi vị của nước

    Một vài yếu tố cảm quan sẽ thay đổi khi đun sôi nước, như vị nhạt hơn, cảm giác khô hơn khi uống. Trong nước tự nhiên có oxy hòa tan và CO₂. Khí hòa này mất đi trong quá trình đun sôi do bay hơi, khiến vị nước cảm giác “nhạt” hoặc “nặng” hơn.

    Sự thay đổi độ pH từ CO₂ hòa tan trong nước tạo tính axit nhẹ. Khi đun, CO₂ bay đi làm thay đổi pH theo hướng tăng nhẹ, vị nước thay đổi. Hợp chất hữu cơ dễ bay hơi bị loại bỏ như chất tạo mùi bị nhiệt phá hủy hoặc bay hơi, làm hương vị khác đi. Nước chứa clo, việc đun có thể tạo ra mùi hóa chất hoặc hợp chất phụ.

    Cảm giác “khô” khi uống trong trường hợp nước cứng. Khi được đun, canxi và magiê trong nước có thể kết tủa dưới dạng cặn trắng (CaCO₃), làm cảm giác “khô” hơn khi uống.

    3. Giải pháp nào để có nước uống tự nhiên?

    Ngày nay, dưới tác động của các hoạt động sản xuất, kinh doanh, và sự gia tăng dân số, một lượng lớn hoá chất, vi sinh vật có thể đi vào nguồn nước. Trong nhiều trường hợp, chỉ thực hiện biện pháp đun sôi ở 100°C chưa đủ để có được nguồn nước uống, thậm chí là nước sinh hoạt an toàn, người dùng cần cân nhắc thêm các giải pháp lọc nước hiện đại khác như công nghệ CDI để vẫn giữ được hương vị nước tự nhiên, giàu khoáng chất và an toàn cho sức khoẻ./..